Táo bón ở trẻ

Táo bón ở trẻ là tình trạng xảy ra phổ biến. Các nghiên cứu cho thấy đa số táo bón ở trẻ em là do chức năng bộ máy tiêu hoá của trẻ chưa hoàn thiện, được gọi là táo bón chức năng. Táo bón khiến trẻ biếng ăn, đau bụng, nôn chớ hay quấy khóc, nếu kéo dài có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, chậm lớn.

 

Tình trạng táo bón ở trẻ

 

- Táo bón ở trẻ em, một triệu chứng của rối loạn tiêu hoá thường gặp, với đặc điểm là giảm số lần đại tiện bình thường, kèm theo đi tiêu khó và đau do phân rắn hoặc quá to.

 

- Khi số lần đi tiêu của trẻ sơ sinh dưới 2 lần/ngày, của trẻ bú mẹ dưới 3 lần/tuần (trên 2 ngày/lần), của trẻ lớn dưới 3 ngày/lần thì coi là bị táo bón. Đối với trẻ nhỏ cần phân biêt táo bón với trẻ ít ăn, phân đói, trẻ 3-4 ngày mới đi cầu nhưng phân mềm, chậm lên cân, trẻ ăn bú ít.

 

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

 

Nguyên nhân

 

- Do ăn uống: Ăn chưa đủ số lượng, pha sữa quá đặc cho trẻ ăn, mẹ bị táo bón cho con bú, bé ăn ít chất xơ, không chịu ăn rau quả hay chỉ ăn nước luộc từ rau củ quả.

 

- Do yếu tố tâm lý: Thường hay gặp ở trẻ mẫu giáo. Do bé ngại xin phép cô giáo hoặc sợ bẩn không muốn đi đại tiện, sau vài lần làm cho đại tràng dãn to vì vậy phân phải tích nhiều ngày mới đủ kích thích đại tràng gây phản xạ đi ngoài. Trẻ thường đi ngoài phân khuôn to như người lớn, phân cứng và khô.

 

- Do dùng thuốc: Hay gặp khi trẻ bị ốm phải dùng thuốc kháng sinh gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hoặc thuốc ho có codein, viên sắt...

 

- Bệnh toàn thân: Trẻ còi xương, trẻ suy dinh dưỡng do biếng ăn nên thường ăn ít dẫn đến tình trạng mấy ngày trẻ mới đi ngoài một lần.

 

- Bệnh ngoại khoa, tiêu hóa: Dị tật bẩm sinh như phình to đại tràng, hẹp ruột, hẹp hậu môn, nứt kẽ hậu môn.

 

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

Biến chứng

 

- Táo bón kéo dài ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.

- Trẻ biếng ăn, chậm lớn, còi cọc, suy dinh dưỡng, chướng bụng, đầy hơi, ăn khó tiêu, nôn trớ.

- Những chất độc trong phân cần được thải ra ngoài hàng ngày bị tích lại trong ruột, có thể bị hấp thu trở lại trong máu gây hại cho sức khỏe của trẻ.

- Bị sa trực tràng do rặn và ngồi chờ lâu hoặc chảy máu trực tràng do phân quá rắn, dẫn tới bệnh trĩ.

 

Điều trị và khắc phục

 

Tùy theo từng nguyên nhân mà điều trị nhưng điều chỉnh lại chế độ ăn vẫn là bước cần được quan tâm trước nhất:

 

- Uống nhiều nước.

 

- Ăn nhiều rau xanh và quả chín: Chọn các loại rau quả có tính chất nhuận tràng: rau khoai lang, mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối tiêu, cam, bưởi. Nên tập cho trẻ thói quen ăn nhiều rau, quả chín từ nhỏ.

 

- Chọn loại sữa không gây táo bón: Có bổ sung thêm chất xơ, pha sữa với nước cháo loãng hoặc nước bột khoai lang nghiền.

 

- Trẻ lớn: Không nên ăn các loại hoa quả có vị chát: ổi, hồng xiêm, bánh kẹo, nước uống có gas, cà phê...

 

- Điều trị táo bón cho mẹ: nếu mẹ bị táo bón khi nuôi con bú phải điều trị kịp thời, cách tốt nhất là điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ. 

 

- Tăng cường vận động cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn: Chạy nhảy nô đùa, tập thể dục, thể thao (đối với trẻ lớn). Xoa bụng theo khung đại tràng từ phải qua trái ngày 3 - 4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn (đối với trẻ dưới 1 tuổi).

 

- Vệ sinh đại tiện: Tập cho trẻ đại tiện đúng giờ quy định, trẻ nhỏ thì xi ị hoặc cho trẻ ngồi bô vào một giờ nhất định trong ngày.

 

- Điều trị các bệnh: Còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu nếu có.

 

- Các sản phẩm hỗ trợ: Thuốc nhuận tràng, vitamin C, men vi sinh.

 

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

 

Phòng bệnh

 

- Cho trẻ uồng nhiều  nước hàng ngày, nếu trẻ dưới 6 tháng tuổi bú mẹ hoàn toàn thì không cần uống thêm nước nhưng nếu trẻ bị táo bón thì vẫn phải uống thêm nước  mỗi ngày.

 

- Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn của trẻ hàng ngày.

 

- Cung cấp đủ dưỡng chất trong chế độ ăn của trẻ.

 

- Không tự ý sử dụng các loại thuốc cho trẻ.

 

- Tập cho trẻ thói quen đi ngoài đúng giờ mỗi ngày.

 

 

Táo bón là một bệnh thông thường ở trẻ, tuy nhiên nếu không sớm cải thiện sẽ ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển và tâm lý của trẻ. Phòng ngừa táo bón là một trong những kiến thức chăm sóc trẻ thông thường mà cha mẹ nên biết. Điều trị táo bón cho trẻ là một quá trình lâu dài, toàn diện, đòi hỏi sự kiên nhẫn của cha mẹ, sự phối hợp của gia đình với bác sĩ nhi khoa và bác sĩ dinh dưỡng…

Theo NTD