Bệnh Whitmore- vi khuẩn ăn thịt người và những điều nên biết

Whitmore có biểu hiện, mức độ rất đa dạng, tốc độ diễn biến nhanh và có thể gây tử vong nhanh với tỷ lệ tử vong cao nếu bệnh nhân không được chẩn đoán đúng và điều trị bằng kháng sinh phù hợp.

Bệnh Whitmore là gì

 

Bệnh Melioidosis hay còn gọi là bệnh Whitmore, là bệnh truyền nhiễm do trực khuẩn Gram âm Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra bệnh whitmore tồn tại trong nước và đất bị ô nhiễm. Bệnh này chủ yếu xảy ra ở các nước khí hậu nhiệt đới, đặc biệt là ở Đông Nam Á và miền bắc Australia. Ca nhiễm bệnh Whitmore đầu tiên được phát hiện tại Burma, Myanmar vào năm 1911 bởi nhà khoa học người Anh tên là Alfred Whitmore (vì thế tên bệnh thường được gọi là Whitmore). Ca bệnh đầu tiên phát hiện tại Việt Nam là tại Viện Pasteur, Hồ Chí Minh vào năm 1925.

 

Bệnh Whitmore- vi khuẩn ăn thịt người và những điều nên biếtBệnh Whitmore- vi khuẩn ăn thịt người và những điều nên biết

Vi khuẩn Whitmore phát triển trong môi trường nuôi cấy.

 

Người bị nhiễm bệnh Whitmore thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với nguồn đất hoặc nước bị ô nhiễm. Con người bị nhiễm bệnh do hít phải bụi bẩn có chứa vi khuẩn từ đất theo gió cuốn lên, hoặc thông qua những giọt nước bị nhiễm khuẩn, uống phải nguồn nước bị ô nhiễm và tiếp xúc trực tiếp với đất bị ô nhiễm, đặc biệt là qua các vết trầy xước trên da. Rất hiếm khi người bệnh bị mắc bệnh do lây truyền từ người khác hoặc động vật khác, vì thế nhiễm bệnh Whitmore thường lác đác, lẻ tẻ chứ không bùng phát thành dịch hoặc đại dịch. Một số loài động vật cũng có thể mắc bệnh Whitmore như gia súc như trâu, bò, lợn, dê, cừu, chó, mèo...

 

Bệnh Whitmore nguy hiểm như thế nào

 

Whitmore có biểu hiện, mức độ rất đa dạng, tốc độ diễn biến nhanh và có thể gây tử vong nhanh với tỷ lệ tử vong cao nếu bệnh nhân không được chẩn đoán đúng và điều trị bằng kháng sinh phù hợp.

 

Ngoài ra, do đặc thù phác đồ điều trị tấn công liều cao liên tục trong ít nhất khoảng 2 tuần, sau đó phải dùng kháng sinh duy trì 3 đến 6 tháng nữa. Nếu không được điều trị đúng liều, đúng phác đồ, đúng thuốc và theo dõi sát sao, bệnh Whitmore rất dễ tái phát, sức khỏe người bệnh sẽ suy kiệt dần và có thể tử vong.

 

Quá trình theo dõi điều trị bệnh kéo dài, nhìn chung tốn kém nên không ít bệnh nhân đã bỏ cuộc. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại trong điều trị và tỷ lệ tử vong cao lên đến hơn 40%.

 

Cách suy nghĩ về bệnh “ăn thịt người” phải được hiểu đúng là do vi khuẩn có thể làm hoại tử và chết các mô trong cơ thể, ở da thì viêm loét hay áp xe, ở phổi thì gây viêm phổi, trong máu thì gây nhiễm trùng máu,… Điều quan trọng là chẩn đoán bệnh Whitmore thường sai và chậm, diễn tiến bệnh khó lường nên nhận thức của người dân về bệnh không được chú trọng gây nên nhiều hiểu lầm và hoang mang trong cộng đồng.

 

Triệu chứng khi mắc bệnh Whitmore


Do có một số loại vi khuẩn gây bệnh Whitmore khác nhau và mỗi loại đều gây cho người bệnh những các triệu chứng khác nhau. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là vi khuẩn gây bệnh Whitmore có một loạt các dấu hiệu và triệu chứng có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác như bệnh lao hoặc bệnh viêm phổi.

 

Bệnh Whitmore- vi khuẩn ăn thịt người và những điều nên biết

 

Nhiễm trùng cục bộ:

 

- Đau hoặc sưng cục bộ
- Sốt
- Loét
- Áp xe


Nhiễm trùng phổi:

- Ho
- Đau ngực
- Sốt cao
- Đau đầu
- Chán ăn


Nhiễm trùng máu:

- Sốt
- Đau đầu
- Suy hô hấp
- Khó chịu ở bụng
- Đau khớp
- Mất phương hướng


Nhiễm trùng lan truyền:

- Sốt
- Giảm cân
- Đau dạ dày hoặc ngực
- Đau cơ hoặc khớp
- Đau đầu
- Động kinh


Khoảng thời gian tiếp xúc vi khuẩn gây bệnh và lúc xuất hiện các triệu chứng của bệnh không được xác định rõ ràng, nhưng có thể từ một ngày đến nhiều năm, nhưng nhìn chung các triệu chứng thường xuất hiện sau hai đến bốn tuần tiếp xúc.

 

Mặc dù những người khỏe mạnh có thể mắc vi khuẩn gây bệnh Whitmore, nhưng đa phần bệnh tiến triển nặng hơn ở các nhóm đối tượng có bệnh nền như:

- Bệnh tiểu đường
- Bệnh gan
- Bệnh thận
- Bệnh thalassemia
- Ung thư hoặc một tình trạng ức chế miễn dịch khác không liên quan đến HIV
- Bệnh phổi mãn tính (như bệnh u xơ nang, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và bệnh giãn phế quản)

 

Chẩn đoán bệnh Whitmore

 

Việc chẩn đoán Whitmore được thực hiện dựa trên các xét nghiệm vi sinh học trong máu, nước tiểu, đờm hoặc tại phần da bị tổn thương:

 

- Xét nghiệm máu: hữu ích để phát hiện sớm các trường hợp cấp tính của bệnh, tuy nhiên khi kết quả âm tính thì vẫn chưa thể hoàn toàn loại trừ khả năng mắc Whitmore.


- Các xét nghiệm thường dùng khác là: xét nghiệm kết dính hồng cầu gián tiếp (indirect hemagglutination - IHA), xét nghiệm cố định bổ thể (complement fixation - CF) và xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (Polymerase chain reaction - PCR)

 

Điều trị bệnh Whitmore

 

Khi chẩn đoán bệnh whitmore, bệnh thường được điều trị bằng cách sử dụng thuốc thích hợp.

 

Tùy thuộc vào loại vi khuẩn gây bệnh và cách thức điều trị sẽ ảnh hưởng đến kết quả điều trị lâu dài của người bệnh. Việc điều trị thường bắt đầu bằng tiêm thuốc kháng sinh đường tĩnh mạch trong 10 - 14 ngày, sau đó là 3-6 tháng điều trị thuốc kháng sinh đường uống.

- Điều trị tiêm tĩnh mạch bao gồm:

Ceftazidime dùng mỗi 6-8 giờ. Hoặc: Meropenem dùng mỗi 8 giờ


- Điều trị kháng sinh đường uống bao gồm:

Trimethoprim-sulfamethoxazole uống mỗi 12 giờ hoặc Amoxicillin / axit clavulanic (co-amoxiclav) được thực hiện mỗi 8 giờ
Nếu bệnh nhân bị dị ứng penicillin thì nên thông báo cho bác sĩ và các nhân viên Y tế khác được biết để thực hiện thuốc điều trị thay thế.

CSTY
27.11 - Chào bác sĩ, Thời gian vừa rồi em có nguy cơ cao với HIV. Quá lo sợ nên sau đó 28...
27.11 - Xin chào bác sĩ! Cháu năm nay 17 tuổi. Mấy hôm nay tự nhiên cháu bị nổi lên 1 vết đỏ...
27.11 - Em xin chào bác sĩ ạ,Em xin chân thành cảm ơn các bác sĩ đã luôn tư vẫn những thắc mắc...
26.11 - Chào bác sĩ ạ, Em năm nay 21 tuổi. Em có đôi điều muốn nhờ bác sĩ giải đáp ạ. Em...
26.11 - Thưa bác sĩ, Hiện em đang đi nghĩa vụ quân sự công an. Vừa rồi em được đi khám sức...
26.11 - Chào bác sĩ, Xin bác sĩ tư vấn một vài vấn đề với ạ. Em có nguy cơ cao HIV cách đây...
26.11 - Thưa bác sĩ, Ở chân em có mấy vết xước do ngứa gãi lở ra ạ. Nếu những vết xước này...
26.11 - Em chào bác sĩ, Em đang phân vân không biết trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc...
Có thể bạn quan tâm