Tiểu đường ở trẻ nhỏ | CSTY - Chuyên gia tư vấn tâm lý, tình yêu, sức khỏe sinh sản tình dục

Tiểu đường ở trẻ nhỏ

Bệnh tiểu đường, theo y học còn gọi là bệnh đái tháo đường, là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính rất phổ biến. Bệnh tiểu đường biểu hiện là lượng đường trong máu luôn cao hơn mức bình thường do cơ thể bị thiếu hụt hoặc đề kháng với insulin

Tổng quan về tiểu đường ở trẻ nhỏ

 

Bệnh tiểu đường, theo y học còn gọi là bệnh đái tháo đường, là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính rất phổ biến.Bệnh tiểu đường biểu hiện là lượng đường trong máu luôn cao hơn mức bình thường do cơ thể bị thiếu hụt hoặc đề kháng với insulin, dẫn đến rối loạn chuyển hóa đường trong máu. Khi mắc bệnh tiểu đường, cơ thể không chuyển hóa các chất bột đường từ thực thẩm để tạo ra năng lượng mà các tế bào có thể sử dụng. Do đó gây ra hiện tượng lượng đường tích tụ tăng dần trong máu. Lượng đường trong máu thường xuyên ở mức cao qua thời gian làm tăng nguy cơ các bệnh tim mạch, gây ra tổn thương ở các cơ quan khác như mắt, thận, thần kinh và các bệnh lý nghiêm trọng khác.

 

Có 2 type đái tháo đường chủ yếu đó là đái tháo đường type 1 và đái tháo đường type 2:

 

Đái tháo đường type 1:

 

Đái tháo đường type 1 (còn được gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc insulin) đặc trưng bởi sự hủy hoại tế bào bêta của đảo Langherhans tụy (tự miễn hoặc vô căn) và thiếu hụt gần như tuyệt đối insuline, vì thế dễ bị nhiễm toan ceton nếu không được điều trị. Tuổi khởi bệnh thường gặp nhất ở lứa tuổi nhi đồng và thiếu niên. Thường có yếu tố di truyền và có liên quan đến một số yếu tố môi trường (nhiễm virus trong thời kỳ bào thai, độc tố...).Thường có phối hợp với một số bệnh tự miễn khác như bệnh Basedow, viêm tuyến giáp Hashimoto, bệnh Addison.

 

Đái tháo đường type 2:

 

Còn được gọi là bệnh tiểu đường không phụ thuộc insulin, đặc trưng bởi rối loạn hoạt động hay tiết insulin: thay đổi từ đề kháng insulin chiếm ưu thế với thiếu insulin tương đối đến khiếm khuyết tiết insulin chiếm ưu thế kèm đề kháng insulin hay không.Thường không được chẩn đoán trong nhiều năm vì mức độ tăng glucose máu không trầm trọng, nhiều trường hợp được chỉ phát hiện tình cờ. Thường xảy ra ở người lớn tuổi > 40 tuổi, nhưng đôi khi cũng xảy ra ở trẻ nhỏ, có tính gia đình. Đa số trường hợp có kèm béo phì và bản thân béo phì lại làm trầm trọng thêm tình trạng đề kháng insulin.

 

Trẻ em và người trẻ thường mắc bệnh tiểu đường tuýp 1, nguyên nhân là do hậu quả của các rối loạn tự miễn dịch. Trước đây, bệnh tiểu đường tuýp 2 chỉ xảy ra ở người lớn tuổi, tuy nhiên sự bùng phát của bệnh béo phì đã dần làm nó trở nên phổ biến hơn ở trẻ em và thanh thiếu niên.Có yếu tố gia đình rõ (có lẽ do di truyền).Để chẩn đoán phân loại type đái tháo đường người ta có thể dựa vào tuổi phát hiện đái tháo đường, trọng lượng bệnh nhân, yếu tố gia đình, các xét nghiệm như: định lượng Insulin, Cpeptide, kháng thể kháng tiểu đảo tụy...

Tiểu đường ở trẻ nhỏ, tiểu đường type 1, tiểu đường type 2, chế độ ăn trẻ tiểu đường

Ảnh minh họa.

 

Triệu chứng tiểu đường ở trẻ nhỏ

 

Những dấu hiệu nhận biết sớm bệnh tiểu đường ở trẻ nhỏ đó là trẻ khát nước, tiểu nhiều, tăng cảm giác đói, nhìn mờ, mệt mỏi…

 

-  Biểu hiện khát nhiều và tiểu nhiều: Bệnh tiểu đường có biểu hiện dễ thấy nhất khát nhiều, uống nhiều và đi tiểu nhiều. Đường tích tụ quá nhiều trong máu khiến thận phải làm việc tích cực hơn để lọc và hấp thu lượng đường dư thừa. Khi thận không còn khả năng hoàn thành việc này, đường dư trong máu sẽ được bài tiết thẳng vào nước tiểu, kéo theo nhiều dịch tế bào bị kéo vào máu và thải ra ngoài cùng nước tiểu. Bệnh nhân sẽ đi tiểu thường xuyên hơn và có thể bị mất nước. Bệnh nhân càng uống nhiều nước để giải tỏa cơn khát thì càng đi tiểu nhiều hơn.

 

- Háo ăn: Bệnh nhân đói nhiều hơn bình thường, có thể đói dữ dội kéo dài ngay cả sau khi ăn. Nguyên nhân là do cơ thể thiếu insulin nên đường trong máu tuy cao nhưng đường trong tế bào vẫn bị thiếu hụt, khiến các mô cạn kiệt năng lượng.

 

- Mệt mỏi: Bệnh nhân có thể thường xuyên mệt mỏi. Có nhiều lý do dẫn tới tình trạng này, trong đó có tình trạng thiếu nước do đi tiểu nhiều và các tế bào bị đói, cạn kiệt năng lượng, làm giảm khả năng hoạt động của cơ thể.

 

- Sụt cân: Bệnh nhân mất nhiều năng lượng do bị thải nhiều đường qua nước tiểu. Tuy người bệnh phải ăn nhiều hơn bình thường để giảm cảm giác đói, nhưng do mô không nhận đủ năng lượng từ đường trong thức ăn nên cơ thể phải lấy năng lượng từ mô mỡ đã tích lũy trước đó, dẫn tới giảm cân nhanh chóng.

 

- Nhìn mờ: Lượng đường trong máu cao dẫn tới tình trạng rút dịch từ các mô, trong đó có mô thủy tinh thể của mắt. Điều này ảnh hưởng tới khả năng điều chỉnh tiêu cự của người bệnh. Nếu không được điều trị, tiểu đường có thể dẫn tới hình thành các mạch máu mới ở võng mạc, gây tổn thương các mạch máu. Với đa số bệnh nhân, những thay ban đầu không gây rắc rối cho thị lực, nhưng nếu phát hiện muộn, chúng có thể dẫn tới mất thị lực và mù lòa.

 

Điều trị tiểu đường ở trẻ nhỏ

 

Bệnh tiểu đường có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho trẻ em nói riêng và tất cả những người mắc bệnh nói chung, có rất nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng do nhiễm toan xeton tiểu đường, nếu không được chẩn đoán và xử trí đúng, kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong nhanh chóng. Ngoài ra, bệnh còn có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan lớn trong cơ thể, bao gồm tim, mạch máu, dây thần kinh, mắt và thận, do đó bệnh cần được quản lý và điều trị suốt đời để tránh biến chứng lâu dài.

 

Các phương pháp được áp dụng trong điều trị bệnh tiểu đường hiện nay là :

 

- Tiêm insulin, cũng có thể dùng thuốc theo đường uống, cần tuân thủ chính xác liều lượng mà bác sỹ chỉ định.

- Tập thể dục thường xuyên và duy trì trọng lượng khỏe mạnh. 

- Ăn thực phẩm lành mạnh, phù hợp với đặc điểm bệnh lý tiểu đường.

- Kiểm soát glucose máu bằng xét nghiệm máu thường xuyên để theo dõi mức độ đường máu của trẻ

- Chăm sóc tâm lý cần đặc biệt chú trọng, vì khi trẻ còn nhỏ khó có thể nhận thức được chính xác và đầy đủ bệnh lý của mình, dễ dẫn đến tâm lý hoang mang, lo sợ, ảnh hưởng đến sự phát triển cảm xúc và tính cách lâu dài ở trẻ.

 

Chăm sóc tiểu đường ở trẻ nhỏ

 

Ăn uống khi bị tiểu đường:

 

Chế độ ăn uống góp phần rất quan trọng trong điều trị và giảm  nguy cơ biến chứng ở trẻ bị bệnh tiểu đường. Người bị tiểu đường thường phải kiêng ăn nhiều thứ, điều này làm ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn hàng ngày, cần chú ý những điều sau trong chế biến và chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ:

 

- Hạn chế dùng đường: Người bị tiểu đường nên hạn chế ăn đường, hạn chế ăn nhiều quá tinh bột. Nên cho trẻ ăn các loại hạt, ngũ cốc nguyên cám.

 

- Nên ăn chất béo vừa phải và giảm chất béo động vật vì có nhiều axit béo bão hoà. Các chất béo đặc biệt là các chất axit béo bão hoà dễ gây xơ vữa động mạch, vì vậy nên ăn các axit béo chưa bão hoà có nhiều trong các loại dầu thực vật như dầu mè (vừng), dầu đậu nành, dầu hướng dương...

 

- Nên dùng các loại thịt nạc Các loại thịt như heo, bò, cá, gà, vịt… chỉ sử dụng phần nạc trong khi nấu ăn. Bạn cũngcó thể thay đổi các loại thịt này bằng lươn, chim, tép tươi, ếch, tàu hũ, trứng… để bữa ăn thêm phong phú.

 

- Ăn nhiều rau xanh: Rau xanh là thực phẩm cần thiết trong mỗi bữa ăn. Các loại rau như rau muống, bồ ngót, mồng tơi, rau dền, rau cải, cà tím, cà rốt, mướp, khổ qua, dưa leo, củ cải trắng, đậu bắp đều phù hợp với người tiểu đường (không hạn chế).

 

- Trái cây: Những loại trái cây có độ ngọt ít như: dưa hấu, dâu tây, dưa lê, quả bơ, đào, bưởi, cam, đu đủ, ổi, mận, táo, thanh long… đều có thể ép nước, làm sa lát ăn trước, trong, hoặc sau mỗi bữa ăn.

 

- Không nên để trẻ quá đói nhưng cũng đừng để trẻ quá no. Nên chia nhỏ các bữa ăn cho trẻ. Với bệnh lý này trẻ phải điều trị bằng Insulin tác dụng chậm có thể bị hạ đường huyết trong đêm, do vậy nên cho ăn thêm bữa phụ trước khi đi ngủ.

 

Phòng ngừa biến chứng

 

- Tập thể dục: Với các hoạt động vừa phải hàng ngày như làm việc nhà, đi bộ, chạy xe đạp, bơi lội cũng giúp hỗ trợ đáng kể trong việc điều trị bệnh tiểu đường.

 

- Do bệnh tiểu đường làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, và nếu bị vết thương thì thường sẽ lâu hồi phục hơn những người bình thường, nên cần chú ý vấn đề vệ sinh sạch sẽ cơ thể, quần áo, môi trường sống của trẻ luôn sạch sẽ, giầy dép, tất mang cho trẻ cần phải làm bằng chất liệu mềm, thoáng.

 

- Nên cho trẻ đi kiểm tra thị lực định kỳ để theo dõi biến chứng thị lực ở trẻ, nếu có nguy cơ giảm thị lực bác sỹ sẽ có hướng can thiệp sớm.

 

- Bệnh tiểu đường là bệnh chống chỉ định sử dụng trong nhiều loại thuốc, do đó khi trẻ mắc bất cứ bệnh lý nào gia đình cũng không được tự ý sử dụng thuốc, cần thăm khám bác sỹ và thông báo tình trạng bệnh lý của trẻ để bác sỹ cân nhắc và lựa chọn loại thuốc phù hợp.

CSTY
.
. KIẾN THỨC TRẺ EM Bệnh hay gặp ở trẻ Tiểu đường ở trẻ nhỏ
Loading...
viêm họng, viêm họng ở trẻ nhỏ, viêm họng do vi khuẩn, viêm họng do virus, phòng viêm họng, điều trị viêm họng, biến chứng viêm họng, nguyên nhân viêm họng, viêm họng gây thấp tim
Bệnh thường gặp | 13,231 lượt
 lịch mọc răng thông thường của trẻ, chăm sóc trẻ mọc răng, trẻ mọc răng, trẻ mọc răng sữa.
Sự phát triển của trẻ | 14,513 lượt
tự kỉ, chức năng xã hội, giao tiếp, hành vi, ngôn ngữ, tương tác xã hội
Trẻ tự kỷ | 14,223 lượt
kiến thức trẻ sơ sinh, trẻ sơ sinh 0 đến 12 tháng, chăm sóc trẻ sơ sinh, dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh, bệnh thường gặp ở trẻ, kiến thức sức khỏe, kiến thức sống khỏe
Bệnh thường gặp | 10,726 lượt
Có thể bạn quan tâm