Vô sinh do hình dạng tinh trùng bình thường thấp

Tinh trùng (Sperm) là tế bào sinh sản của nam giới được tạo ra tại tinh hoàn, nó có vai trò kết hợp với tế bào trứng để tạo thành hợp tử. Mỗi tinh trùng có kích thước 65-70 µm

Tinh trùng và cấu tạo bình thường của tinh trùng

 

Tinh trùng (Sperm) là tế bào sinh sản của nam giới được tạo ra tại tinh hoàn, nó có vai trò kết hợp với tế bào trứng để tạo thành hợp tử. Mỗi tinh trùng có kích thước 65-70 µm. Một nam giới khỏe mạnh trong độ tuổi sinh sản có khả năng sản sinh khoảng vài chục đến vài trăm triệu tinh trùng mỗi ngày. Một lượng nhỏ được giữ trong mào tinh hoàn nhưng phần lớn tinh trùng được dự trữ ở ống dẫn tinh, túi tinh. Tinh trùng sống trong một môi trường đặc biệt có tên là tinh dịch.

 

Tinh trùng người gồm có đầu, thân và đuôi.

 

- Phần đầu tinh trùng: có hình dạng như giọt nước, bên trong chứa nhân mang bộ NST đơn bội (1n), 23 NST trong đó có 1 NST giới tính là X hoặc Y quyết định giới tính của thai nhi. Mỗi tinh trùng sẽ có một bộ gen riêng biệt. Phía trên nhân có túi cực hình "mũ", bên trong acrosome chứa các enzyme có tác dụng phá bỏ các chướng ngại vật và lớp màng ngoài của trứng, giúp tinh trùng có thể chui vào bên trong để thụ tinh với trứng.

 

- Phần cổ tinh trùng: Phần cổ tinh trùng thắt lại, có chứa trung thể, đây là phần rất mềm và làm cho đầu tinh trùng dễ dàng di chuyển từ bên này sang bên kia như đông tác bơi.

 

- Phần đuôi tinh trùng: phần đuôi được chia thành 3 đoạn là giữa, chính và cuối. Trong đó, phần giữa chứa các ty thể, chúng sắp xếp theo hình xoắn ốc sử dụng glucose và fructose để tạo thành năng lượng giúp tinh trùng có thể di chuyển. Đoạn chính và cuối là một sợi dài, mảnh, thon dần về đuôi, bên trong chứa một sợi trục.

 

Vô sinh do hình dạng tinh trùng bình thường thấp

Ảnh minh họa

Điều gì sẽ xảy ra khi hình dạng tinh trùng bình thường thấp

 

Khi tinh trùng có hình dạng bình thường thấp, tức đồng nghĩa với việc có nhiều tinh trùng có cấu tạo bất thường, điều này sẽ gây ra tình trạng khó có con, vô sinh- hiếm muộn.

 

- Tinh trùng bất thường ở phần đầu bao gồm: đầu lớn nhiều không bào, đầu nhỏ, đầu dài, hai đầu hoặc khuyết đầu, ít acrosome,... Khi tinh trùng ít acrosome sẽ khiến cho việc tinh trùng kết hợp với trứng gặp nhiều khó khăn vì đây là một hoạt chất hóa học giúp tinh trùng có thể ly giải màng của trứng và xâm nhập vào bên trong. ngoài ra, Acrosome có hình dạng "nắp" nhờ có nó mà tinh trùng định hướng được đường đi để có thể tiến tới gặp trứng và thụ thai. Và khi tinh trùng không có hoặc có ít acrosome thì đầu tinh trùng sẽ tròn, không thể kết hợp với trứng để thụ thai được. Đầu của tinh trùng có cấu tạo bất thường hoặc nặng nề hơn là lỗi gen sẽ dẫn đến việc tạo ra những phôi kém chất lượng, phôi có thể hỏng gây ra tình trạng sảy thai sớm, sảy thai tự nhiên, thai chết lưu, không có tim thai hoặc thai dị tật.

 

- Tinh trùng bất thường ở phần giữa: Như đã nói phía trên, phần giữa tinh trùng là các ty thể sắp xếp với nhau theo hình xoắn ốc, có chức năng quan trọng trong sự di chuyển của tinh trùng. Vì thế khi phần giữa có vấn đề bất thường thì sẽ khiến cho tinh trùng không thể di chuyển hoặc di chuyển rất chậm, di chuyển vòng tròn chứ không tiến về phía trước. Điều này sẽ khiến tinh trùng không thể gặp trứng dẫn đến vô sinh- hiếm muộn

 

- Tinh trùng bất thường phần đuôi Đuôi bất thường: đuôi ngắn, đôi đôi, ba hoặc đuôi bốn. Hoặc có các hạt nhỏ tế bào sau đuôi. Tương tự phần cổ bất thường, phần đuôi bất thường sẽ khiến tỷ lệ di động (di động tiến tới) của tinh trùng thấp, khó thụ thai

 

Vô sinh do hình dạng tinh trùng bình thường thấp

Chẩn đoán và điều trị vô sinh do hình dạng bình thường tinh trùng thấp

 

Chẩn đoán

 

Dựa vào các xét nghiệm như xét nghiệm tinh dịch đồ, xét nghiệm tỷ lệ đứt gãy tinh ADN tinh trùng, và các xét nghiệm có liên quan như xét nghiệm nội tiết tố, xét nghiệm nước tiểu....

 

Trong đó, đa phần nam giới phát hiện nguyên nhân vô sinh do hình dạng tinh trùng bình thường thấp là dựa vào kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ

 

Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế Giới WHO 2010 quy định tỉ lệ tinh trùng hình dạng bình thường phải lớn hơn hoặc bằng 4% thì mới là một trong các điều kiện thuận lợi cho việc thụ thai. Những trường hợp tỷ lệ tinh trùng bình thường thấp, đồng nghĩa với tinh trùng bất thường cao hơn tiêu chuẩn này thì sẽ gây ra khó khăn trong việc tinh trùng di chuyển đến trứng và kết hợp với trứng để tạo ra thai nhi.

 

Điều trị

 

Dựa vào kết quả thăm khám tinh dịch đồ bác sỹ sẽ đưa ra phương pháp hỗ trợ tăng tỷ lệ tinh trùng bình thường theo các phác đồ khác nhau Một số trường hợp bác sỹ có thể chỉ định sử dụng các loại thuốc, thực phẩm chức năng, acid folic để tăng chất lượng tinh trùng

 

Một số trường hợp bác sỹ sẽ chỉ định áp dụng biện pháp hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào trong buồng tử cung (IUI), thụ tinh ống nghiệm (IVF) hoặc bơm tinh trùng vào trong bào tương trứng (ICSI)

 

Nếu phát hiện hình thái tinh trùng dạng bất thường do giãn tĩnh mạch thừng tinh sẽ được chỉ định phẫu thuật.

 

Phòng ngừa dị dạng tinh trùng

 

Chất lượng tinh trùng phụ thuộc nhiều vào chế độ ăn uống, lối sống của người nam giới. Vì vậy những trường hợp nam giới chưa bị, hoặc đã dang bị tinh trùng hình dạng bình thường thấp đều cần xây dựng lối sống khoa học, lành mạnh, để phòng ngừa và hỗ trợ điều trị tình trạng tinh trùng dị tật.

 

- Lối sống lành mạnh: Chơi thể thao đều đặn mỗi ngày 30-45 phút giúp cải thiện chất lượng tinh trùng. Tạo cho bản thân lối sống lành mạnh: không sử dụng rượu bia, thuốc lá. Không nên thức quá khuya và quan hệ tình dục với cường độ cao. Không tắm nước nóng, hoặc ngâm mình trong bồn nước nóng,  ngồi yên xe nóng, không sử dụng laptop để lên đùi, điện thoại bỏ trong túi quần, ... vì các hành động trên sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của tinh hoàn.

 

- Chế độ ăn uống khoa học: Nam giới muốn có tinh binh khỏe mạnh nên ăn uống đầy đủ các nhóm chất. Bổ sung đạm có trong thịt, cá, trứng, ...Nhất là nên ăn nhiều rau xanh và trái cây. Uống nước cam hàng ngày rất tốt vì nước cam có nhiều Vitamin c có chất chống oxy hóa. Nên ăn nhiều giá đỗ, các loại hải sản vì trong hải sản có lượng kẽm lớn giúp cải thiện số lượng và hình thái tinh trùng. Ngoài ra nên phối hợp các loại thức ăn có hàm lượng chất chống oxi hóa cao như quả xoài, mâm xôi…

 

Bài tham khảo:

Bơm tinh trùng trong điều trị vô sinh (IUI)

Sự đứt gãy gen (ADN) của tinh trùng báo hiệu điều gì?

CSTY
Có thể bạn quan tâm