Vô sinh không rõ nguyên nhân: Nỗi lo của những gia đình hiếm muộn

Thực tế hiện nay, tỷ lệ hiếm muộn ngày càng tăng cao do nhiều lý do từ cả 2 vợ chồng. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vô sinh hiếm muộn là chuyên khoa tiếp nhận nhiều bệnh nhân thứ ba, chỉ sau ung thư, bệnh tim mạch tại Việt Nam. Với mỗi nguyên nhân đều có phương hướng điều trị riêng biệt, riêng đối với trường hợp vô sinh không rõ nguyên nhân, chiếm tỷ lệ 10% các trường hợp vô sinh hiếm muộn nhưng lại gây hoang mang lo lắng cho bênh nhân hơn cả.

Vô sinh không rõ nguyên nhân là gì?

 

Một cặp vợ chồng quan hệ tình dục đều đặn, thường xuyên, không dùng bất kì biện pháp tránh thai nào mà sau một năm vẫn không thụ thai thì được coi là vô sinh. Mặc dù mốc đánh giá là sau một năm, nhưng với những cặp vợ chồng mà người vợ trên 35 tuổi, mốc đánh giá có thể rút xuống còn 6 tháng.

 

Vô sinh không rõ nguyên nhân: Nỗi lo của những gia đình hiếm muộn

 

Khi đi khám hiếm muộn, bác sĩ thường cho bạn và chồng làm các xét nghiệm hay thăm khám để tìm ra nguyên nhân. Các xét nghiệm có trong danh mục kiểm tra sức khỏe của nam và nữ trong thăm khám vô sinh hiếm muộn là:

 

- Đối với nữ: Xét nghiệm nội tiết tố, đánh giá sự rụng trứng, chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang (hysterosalpingography - HSG), và kiểm tra dự trữ buồng trứng và nội soi ổ bụng.


- Đối với nam giới: Khám lâm sàng và thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ, Khai thác tiền sử bệnh tật và thói quen sinh hoạt (hút thuốc, uống rượu, thức khuya...). Siêu âm tinh hoàn, ổ bụng, xét nghiệm nội tiết tố và có thể cho kiểm tra sự đứt gãy ADN (nếu cần),....

 

Vô sinh không rõ nguyên nhân là các trường hợp vô sinh mà thăm khám lâm sàng và làm các xét nghiệm ở cả vợ và chồng mà vẫn không phát hiện được nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

 

Vì sao lại có tình trạng vô sinh không rõ nguyên nhân

 

Bản thân việc kết luận bệnh "Vô sinh không rõ nguyên nhân" đã cho ta thấy rằng, nguyên nhân của việc vô sinh trong những trường hợp này chưa được làm sáng tỏ. Phần lớn vô sinh hiếm muộn không rõ nguyên nhân là do trình độ chuyên môn hoặc kỹ thuật hiện nay chưa phát hiện được đầy đủ các nguyên nhân dẫn đến vô sinh hoặc một số kỹ thuật xâm lấn có thể ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe người bệnh nên không tiến hành thực hiện trên mọi bệnh nhân.

 

Có một số giả thiết cho rằng, các nguyên nhân "ẩn" sau những trường hợp vô sinh không rõ nguyên nhân là:

 

- Có các bệnh lý tiềm ẩn: Một số trường hợp có các bệnh lý không phải do cơ quan nội tiết hoặc sinh sản gây ra nhưng lại có ảnh hưởng mật thiết đến tỷ lệ vô sinh hiếm muộn. Ví dụ như bệnh Celiac (một loại bệnh tự miễn) có thể gây ra nguy cơ vô sinh cao gấp 6 lần so với bình thường, hoặc các bệnh mãn tính như tiểu đường, thói quen sinh hoạt không lành mạnh, khoa học, tâm lý thường xuyên căng thẳng đều làm tăng nguy cơ vô sinh không rõ nguyên nhân.

 


- Do có bất thường trong sự tương tác giữa môi trường âm đạo và tinh trùng: Bình thường môi trường âm đạo giàu tính acid, còn môi trường tinh dịch là hơi kiềm, tuy nhiên việc này không có nghĩa là tinh trùng sẽ bị tiêu diệt khi tiếp xúc với dịch tiết của âm đạo. Tuy nhiên nếu người nữ có kháng thể kháng tinh trùng tại  dịch tiết âm đạo hoặc chất nhầy cổ tử cung có thể tấn công tinh trùng gây cản trở tinh trùng bơi lên gặp trứng . Hiện nay vẫn chưa có biện pháp để chẩn đoán rõ ràng vấn đề này nên dẫn đến những trường hợp vô sinh không giải thích được.

 


- Các vấn đề với nội mạc tử cung: có một số trường hợp cổ tử cung – trứng bình thường và tinh trùng khỏe mạnh nhưng phôi thai không thể làm tổ ở nội mạc tử cung đây cũng là nguyên nhân vô sinh. Hiện nay, khoa học vẫn chưa giải thích được hết các vấn đề sinh sản liên quan đến nội mạc tử cung.

 


- Ngoài ra có một số nguyên nhân do chính bản thân thai nhi trong quá trình phân chia tế bào bất ngờ phát sinh những yếu tố bất thường khiến thai không thể phát triển và tự động tiêu biến. Nguyên nhân này hiện nay cũng chưa có biện pháp kiểm tra chắc chắn và kỹ càng.

 

Vô sinh không rõ nguyên nhân: Nỗi lo của những gia đình hiếm muộn

 

Vậy làm sao để điều trị vô sinh không rõ nguyên nhân

 

Chữa vô sinh không rõ nguyên nhân có thể được điều trị dựa theo kinh nghiệm của bác sĩ, thường không có phác đồ cụ thể rõ ràng cho tất cả. Điều này có nghĩa là kế hoạch điều trị dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và một số phỏng đoán qua quá trình tiếp xúc và khai thác thông tin từ người bệnh.

 

Thay đổi thói quen sinh hoạt

 

- Thay đổi lối sống: hút thuốc lá, thừa cân, béo phì, tiêu thụ nhiều caffeine, lạm dụng rượu và chất kích thích đều làm suy giảm khả năng sinh sản.


- Thiết kế lại thời gian biểu của hai vợ chồng cho quy củ hơn, ngủ đủ giấc cũng như dành thời gian để tập thể dục hoặc cùng nhau tham gia các hoạt động thể thao. QHTD cũng nên có sự điều chỉnh. Ví dụ như nên qhtd đều đặn 1 tuần 3 lần giãn cách đều nhau, trong những ngày có dấu hiệu rụng trứng có thể "tăng cường" tần suất.

 

- Hai vợ chồng nên thêm vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày của mình các loại rau xanh, củ dền, đậu nành, sữa tươi, trứng,...


- Sử dụng thêm thuốc bổ (bắt buộc cần có sự tham khảo ý kiến bác sỹ). Các loại thuốc mà bạn có thể sử dụng thường là thuốc kích thích phát triển trứng và rụng trứng cho phụ nữ, thuốc hỗ trợ chất lượng tinh trùng đối với nam,...


- Thời gian thực hiện nên dao động từ 6 tháng cho đến 1 năm rồi lại đến gặp bác sĩ chuyên khoa để đánh giá kết quả, tiếp tục xin các chỉ định để tiếp tục thụ thai. Trong thời gian này tinh thần cặp đôi là rất quan trọng. Bạn tuyệt đối không nên quá áp lực, căng thẳng sẽ không có lợi trong việc thụ thai đâu nhé

 

Áp dụng biện pháp hỗ trợ sinh sản

 

Các biện pháp hỗ trợ sinh sản: hiện nay có rất nhiều biện pháp hỗ trợ sinh sản để giúp đỡ các cặp vợ chồng vô sinh, như bơm tinh trùng vào buồng tử cung, kích thích buồng trứng (kèm không kèm theo bơm tinh trùng vào buồng tử cung), thụ tinh ống nghiệm (có sử dụng phương pháp tiêm tinh trùng vào bào tương noãn, hoặc không). Mỗi biện pháp có ưu nhược điểm khác nhau và tỉ lệ thành công khác nhau, lựa chọn phương pháp nào cần đánh giá từng trường hợp cụ thể cũng như phụ thuộc vào quyết định của từng cặp vợ chồng.

 

Bài tham khảo

Phương pháp kích trứng trong điều trị vô sinh nữ

Bệnh quai bị và vô sinh nam.

CSTY
Có thể bạn quan tâm