Xét nghiệm PCR trong chẩn đoán các bệnh lây truyền

Hiểu một cách đơn giản, xét nghiệm PCR giúp tạo ra một lượng lớn bản sao DNA mục tiêu trong ống nghiệm, phục vụ cho quá trình phân tích, khảo sát gen di truyền và phát hiện các bệnh lý qua đường truyền nhiễm.

Xét nghiệm PCR là gì

 

Ngày nay xét nghiệm PCR đã và đang được sử dụng ngày càng rộng rãi trong lĩnh vực y học. Xét nghiệm PCR (viết tắt của Polymerase Chain Reaction) là một kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử hiện đại dựa trên chu kỳ nhiệt. Hiểu một cách đơn giản, xét nghiệm PCR giúp tạo ra một lượng lớn bản sao DNA mục tiêu trong ống nghiệm, phục vụ cho quá trình phân tích, khảo sát gen di truyền và phát hiện các bệnh lý qua đường truyền nhiễm.

Xét nghiệm PCR trong chẩn đoán các bệnh lây truyền

Ảnh minh họa

 

Ừng dụng của xét nghiệm PCR vô cùng rộng rãi. Trong công nghệ sinh học, PCR được sử dụng trong việc lập bản đồ gen, phát hiện gen, dòng hoá gen, giải mã trình tự ADN… Trong y học, có thể giúp chẩn đoán các bệnh liên quan đến gen di truyền, đột biến, xét nghiệm huyết thống, đặc biệt là chuyên khoa truyền nhiễm xét nghiệm PCR có thể chẩn đoán các bệnh gây ra bởi vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng.

 

Ứng dụng của xét nghiệm PCR trong chẩn đoán bệnh lây truyền

 

Dựa vào xét nghiệm PCR người ta có thể chẩn đoán chính xác sự có mặt của các loại tác nhân gây bệnh mà những xét nghiệm khác không thể tìm ra. Các ứng dụng của xét nghiệm PCR là:

 

- Phát hiện các tác nhân không thể phát hiện qua xét nghiệm nuôi cấy như: Virus (viêm gan B, viêm gan C, Dengue, HIV, Herpes, CMV, EBV, HPV, virus SARS, H5N1...), hoặc các vi khuẩn (Chlamydia, Legionella, Mycoplasma, Treponema pallidum...).

- Phát hiện các tác nhân nuôi cấy thất bại vì số lượng rất ít trong bệnh phẩm, hoặc đã bị điều trị kháng sinh trước đó nhưng không dứt điểm được bệnh (vd: Lao thất bại nuôi cấy, viêm màng não mủ mất đầu...).

- Phát hiện mầm mống của bệnh ung thư (tìm HPV trong ung thư cổ tử cung)

- Xác định độc tố của vi sinh vật: Tiểu đơn vị A của độc tố ruột không chịu nhiệt của Escherichia coli.

- Phát hiện nhanh tính kháng thuốc của các chủng vi khuẩn gây bệnh qua khảo sát gen kháng thuốc

- Trong lĩnh vực ký sinh trùng, người ta dùng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán lỵ amíp, Leishmania, Echinococcus, Microsporidia, Giardia, Cryptosporidium, Toxoplasma gondii…

 

Ưu nhược điểm của xét nghiệm PCR

 

Ưu điểm của xét nghiệm PCR

Xét nghiệm PCR trong chẩn đoán các bệnh lây truyền

Ảnh minh họa

 

Sở dĩ phương pháp xét nghiệm PCR được ứng dụng ngày càng rộng rãi , bởi vì nó có nhiều ưu điểm vượt trội hơn hẳn so với xét nghiệm truyền thống thông thường khác như:

- Thời gian xét nghiệm có thể tiến hành sớm hơn so với các phương pháp xét nghiệm khác mà vẫn đảm bảo độ chính xác cao

- Thời gian lấy kết quả nhanh chóng

- Xét nghiệm PCR còn có thể cho ra kết quả định lượng chính xác số bản copies virus/ 1 ml máu. Từ đó hỗ trợ rất đắc lực cho bác sĩ đánh giá được hiệu quả điều trị, cũng như tiên lượng giai đoạn bệnh.

- Phát hiện được các tác nhân vi sinh vật gây bệnh mà phòng thí nghiệm lâm sàng không có khả năng phát hiện với các xét nghiệm vi sinh hay miễn dịch truyền thống như các tác nhân virus (HCV, HBV, HPV...)

- Xét nghiệm sinh học phân tử cho phép xác định được những tác nhân vi sinh không thể triển khai nuôi cấy được tại phòng thí nghiệm lâm sàng vì khả năng gây dịch cao (H5N1) hay khó nuôi cấy (C. trachomatis, L.pneumophila). 

- Phát hiện các đột biến gen gây ung thư, gây các bệnh di truyền khác...nhằm có biện pháp phòng ngừa bệnh.

- Xác định mối quan hệ huyết thống thông qua phân tích gen di truyền

 

Nhược điểm

 

Bên cạnh những ưu điểm nổi trội thì xét nghiệm PCR cũng có một số hạn chế nhất định. Điển hình có thể kể đến các hạn chế như:

- Giá thành của xét nghiệm PCR khá cao do đòi hỏi trang thiết bị, máy móc kỹ thuật hiện đại.

- Xét nghiệm PCR đòi hỏi trình độ của kỹ thuật viên, bác sĩ phải là người có trình độ chuyên môn cao, nên không phải cơ sở y tế nào cũng có thể thực hiện

- Xét nghiệm có thể cho kết quả với độ chính xác cao khi thực hiện ở các trung tâm nghiên cứu chuyên biệt. Tuy nhiên tại một số cơ sở khám chữa bệnh có thể cho kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả do các điều kiện thực hiện xét nghiệm chưa đạt chuẩn

 

 

Bài tham khảo

 

Các phương pháp xét nghiệm HIV

Phương pháp xét nghiệm chẩn đoán HPV.

CSTY
20.10 - Thưa bác sĩ,Bố chồng tôi gãy xương đùi hơn 1 năm đã mổ 2 lần nhưng chưa lành. Theo tình...
20.10 - Thưa bác sĩ, Mấy hôm trước chó của nhà em bị dính máu của chó dại. Hôm nay, chó nhà...
17.10 - Chào bác sĩ, Em năm nay 30 tuổi. Thời gần đây, em thấy mình có bị một vấn đề rất khó...
16.10 - Cháu chào bác sĩ ạ, Cháu năm nay 17 tuổi nhưng mà đã có tóc bạc rồi ạ. Tóc bạc của...
16.10 - Xin chào bác sỹ, Cháu năm nay 21 tuổi và bị vảy nến khoảng 6 năm Trong quá trình...
15.10 - Thưa bác sĩ, Mấy hôm trước em có qh với 1 cô gái nhưng không phải là qhtd thực sự ạ...
15.10 - Chào bác sĩ ạ, Em là sinh viên đang thực tập tại bệnh viện. Trong quá trình thực tập...
15.10 - Chào bác sĩ ạ, Em và chồng em lấy nhau được 3 tháng thì có thai. Trước khi lấy nhau...
Có thể bạn quan tâm