Tăng cơ hội cho bệnh nhân HIV/AIDS

Điện Biên là 1 trong 4 huyện, thành phố của tỉnh Điện Biên được chọn triển khai “Mô hình thí điểm tiếp cận điều trị 2.0” - Một mô hình nhằm tăng tối đa hiệu quả của chương trình điều trị HIV. Đến nay, việc thực hiện mô hình bước đầu đã đạt những kết quả nhất định...

“Sáng kiến tiếp cận điều trị 2.0” được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Chương trình phối hợp phòng, chống HIV/AIDS của Liên hợp quốc (UNAIDS) khởi sướng tháng 7/2011. Mục tiêu của sáng kiến này nhằm tăng tối đa hiệu quả của chương trình điều trị HIV thông qua 5 thành tố: Tối ưu hóa phác đồ điều trị; tăng cường công tác chẩn đoán và theo dõi điều trị thông qua việc sử dụng các kỹ thuật và phương pháp chẩn đoán đơn giản tại điểm chăm sóc; giảm chi phí điều trị; phân cấp hệ thống cung cấp dịch vụ theo hướng tiếp cận với y tế cơ sở và huy động sự tham gia của cộng đồng.

Ngày 3/4/2012, Bộ Y tế đã quyết định triển khai “Mô hình thí điểm tiếp cận điều trị 2.0” ở tỉnh Điện Biên và Cần Thơ, trước khi mở rộng ra các tỉnh, thành khác. Thời gian thí điểm bắt đầu từ tháng 9/2011 đến tháng 6/2013. Tại tỉnh Điện Biên, huyện Điện Biên cùng với các huyện: Mường Ảng, Tuần Giáo và TP. Điện Biên Phủ đã được chọn triển khai thí điểm mô hình này.

3 xã đã và đang triển khai “Mô hình thí điểm tiếp cận điều trị 2.0” tại huyện Điện Biên gồm: Thanh Hưng, Thanh Luông và Thanh Chăn. Ở mỗi xã, đã thành lập một tổ gồm 3 người (2 y sĩ và 1 nữ hộ sinh) tham gia mô hình. Cán bộ làm ở phòng 2.0 phải có nền cơ bản về chuyên môn và được tập huấn về kỹ năng tư vấn, xét nghiệm...  Về cơ sở vật chất, mỗi xã được trạm y tế bố trí và sửa chữa 1 phòng làm việc đảm bảo theo chuẩn do Bộ Y tế quy định. Các phòng 2.0 đã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/8/2012.

Với Sáng kiến tiếp cận điều trị 2.0, người nhiễm HIV chỉ phải uống một viên thuốc kháng vi rút 1 lần mỗi ngày, thay vì uống 3 viên/ngày như trước kia. Việc xét nghiệm, sàng lọc và trả kết quả cũng diễn ra trong ngày và ngay tại xã. Người nhiễm HIV sẽ được bắt đầu điều trị sớm hơn để giảm các nguy cơ lây nhiễm; 100% phụ nữ có thai được xét nghiệm trong 3 tháng đầu và theo dõi cụ  thể...

Xã Thanh Hưng có lũy tích 226 người nhiễm HIV/AIDS, trong đó 71 trường hợp đã tử vong và 81 trường hợp chuyển sang giai đoạn AIDS. Nhu cầu được chăm sóc, điều trị của bệnh nhân là hết sức cấp thiết.

Đi vào hoạt động từ đầu tháng 8, đến nay phòng 2.0 xã Thanh Hưng đã xét nghiệm HIV cho 71 phụ nữ mang thai. Cũng như 2 xã còn lại được chọn triển khai mô hình, dự kiến trong tháng 9/2012 những bệnh nhân HIV/AIDS trên địa bàn xã trước đây vẫn nhận thuốc ở tuyến huyện, tỉnh sẽ được chuyển về nhận thuốc tại phòng 2.0 ở xã.

Là xã biên giới, tình hình an ninh trật tự tương đối phức tạp, Thanh Luông cũng là xã “nóng” về tình trạng nghiện trích ma túy và lây nhiễm HIV. Sau hơn 1 tháng đi vào hoạt động, phòng 2.0 xã Thanh Luông đã xét nghiệm cho 60 phụ nữ mang thai; 1 trường hợp có nguy cơ cao đã được hẹn kiểm tra lại sau.

Hình ảnh mô phỏng virut HIV. Ảnh minh họa

Bên cạnh những ưu điểm vượt trội từ việc triển khai phòng 2.0 tại xã như: có thể lồng ghép việc theo dõi, chăm sóc, điều trị cho bệnh nhân vào tuyến y tế cơ sở; sử dụng phương pháp chẩn đoán sớm thông qua tét nhanh; bệnh nhân có cơ hội được phát hiện bệnh và chăm sóc, điều trị sớm hơn, hiệu quả hơn; tăng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc, điều trị HIV/AIDS. Điều này sẽ làm giảm đáng kể chi phí chăm sóc điều trị cho bệnh nhân; bao gồm cả chi phí điều trị nhiễm trùng cơ hội, chi phí nằm viện... thì việc có phòng 2.0 tại xã còn giúp giảm đáng kể sự e ngại khi phải đến khám ở nơi xa lạ. Tại các phòng 2.0 ở huyện Điện Biên, số người nghiện ma túy; phụ nữ có thai; người có vợ hoặc chồng nhiễm HIV... tự nguyện đến xét nghiệm HIV đã nhiều lên đáng kể. Việc đi vào hoạt động của phòng 2.0 bước đầu được nhân dân đồng tình hưởng ứng.

Số liệu thống kê mới nhất, đến 31/7/2012, huyện Điện Biên có lũy tích 2.190 người nhiễm HIV, 925 trường hợp chuyển sang giai đoạn AIDS (trong đó, 723 trường hợp đã tử vong do AIDS). Người nhiễm HIV còn sống đang được quản lý của huyện là 1.271 người, chiếm 1.15% dân số. Chỉ tính riêng 7 tháng đầu năm 2012, huyện Điện Biên đã phát hiện 175 trường hợp nhiễm mới.

Số người nhiễm HIV cao, song trên thực tế số người được chăm sóc, điều trị tại các cơ sở y tế lại khá ít. Nguyên nhân của tình trạng này thì nhiều, song nguyên nhân lớn nhất vẫn xuất phát từ phía người bệnh: Họ e ngại khi đến thăm, khám điều trị, sợ bị người khác phát hiện và kỳ thị; ngại đường xa nên có người đã làm thủ tục điều trị, nhận thuốc uống được vài tháng, thậm chí hàng năm nhưng rồi lại bỏ; và còn rất nhiều trường hợp bệnh nhân vì không có thông tin nên đến các cơ sở y tế khi bệnh đã nặng, dẫn đến việc điều trị tốn kém mà hiệu quả không cao...

Từ những thực tế này cho thấy việc triển khai hiệu quả “Sáng kiến tiếp cận điều trị 2.0” có vai trò hết sức quan trọng. Đây là cơ hội để người sống với HIV, ảnh hưởng bởi HIV được chăm sóc, điều trị tốt hơn. Sáng kiến cũng giúp mở rộng độ bao phủ của chương trình điều trị HIV và giúp loại bỏ khả năng lây truyền HIV từ mẹ sang con – một trong những mục tiêu mà Việt Nam đã cam kết đạt được vào năm 2015.

Có thể bạn quan tâm